10. Kate Roberts

Kate Roberts, 'Queen of our Literature'

Ganwyd Kate Roberts ar Chwefror 3ydd, 1891 yn Rhosgadfan, Gogledd Cymru. Mae hi’n cael ei hadnabod yn eang fel ‘Brenhinesn ein Llên’, oherwydd ei straeon byrion yn ystod yr 20fed ganrif. Mae ei phresenoldeb ym myd llenyddol Cymru wedi ei gwneud hi’n eicon ffeministaidd ymhlith awduron benywaidd eraill ac yn wir mae ei straeon byrion yn drysor cenedlaethol. Rhai o’i gweithiau enwocaf yw Traed mewn Cyffion, Te yn yn Grug, Ffair Gaeaf ac O Gors y Bryniau, i enwi ond ychydig. 

9. Saunders Lewis

Home – Nova Cambria

Roedd Saunders Lewis yn adnabyddus iawn cyn ei farwolaeth ym 1985 fel bardd, hanesydd, beirniad llenyddol ac fel ymgyrchydd gwleidyddol ymhlith perthau eraill. Mae’n cael ei gredydu fel un o’r ffigyrau blaenllaw gyda sefyldu Plaid Genedlaethol Cymru, neu Blaid Cymru fel y’i gelwir yn fwy cyffredin heddiw. Mae hefyd yn cael ei adnabod fel un o’r triawd a losgodd ysgol fomio yng Ngwynedd ym 1936. Cafodd y digwyddiad ei labelu fel un o’r “digwyddiadau mwyaf allweddol o fewn hanes Cymru fodern”. Hyd yn oed heddiw yn 2021, mae’n dal i gael ei ystyried yn un o’r ffigurau mwyaf dylanwadol wrth amddiffyn y Gymraeg.

8. Michael Sheen

Michael Sheen says he will have to take on more acting roles after giving  'everything' away to charity

Mae Michael Sheen yn actor 52 oed. Ganwyd ef yng Nghasnewydd,  a phriododd ei wraig, Anna Lundberg, yn 2019. Mae ganddo 2 o blant. Mae wedi chwarae rhan mewn amrywiau o  ffilmiau a pherfformiadau llwyfan, o Romeo a Juliet (1992) i bethau mor ddiweddar â drama ITV, Quiz (2020) gyda Chris Tarrant. Yn ddiweddar, daeth yn amlwg am roi ei OBE yn ôl a’i gwrthod, ac mae hefyd yn adnabyddus am fod yn ymgyrchydd gwleidyddol. Mae’n chwarae rhan allweddol mewn llawer iawn o elusennau, gan fod yn noddwr gyda’r NSPCC Child’s Voice Appeal.

7. Alex Jones

The One Show star admits confusion at Strictly stars' 'baby' news

Mae Alex Jones yn cael ei hadnabod yn fel un o gyflwynwyr ‘The One Show’ ochr yn ochr â Matt Baker ac amryw o westeion. Mae hi’n gyflwynydd y sioe deledu ‘Shop Well For Less’ a bu’n gystadleuydd ar nawfed gyfres y boblogaidd ‘Strictly Come Dancing’ yn 2011. Mae hi’n noddwraig i Sefydliad Arennau Cymru ac fe’i hanrhydeddwyd am ei chyfraniad i ddiwylliant Cymru yn ystod y Eisteddfod Genedlaethol Cymru a gynhaliwyd ym Mhowys ym mis Awst 2015. Cafodd ei gwneud yn aelod o Oorsedd y Beirdd.

6. Sian Reese-Williams

Ex Emmerdale star Sian Reese Williams to star in BBC1 psychological  thriller, Requiem

Mae Sian Reese-Williams yn actores enwog o Gymru sy’n adnabyddus am ei rôl fel Gennie Walker yn Emmerdale hyd at 2013, ac mae’n adnabyddus am serennu yn nrama diweddar y BBC, Craith, fel DI Cadi John. Mae hi hefyd wedi ymddangos ar nifer o sioeau teledu eraill fel Line of Duty, Hinterland, Requiem, Silent Witness ac yn fwyaf diweddar ymddangosodd fel Jodie ar y ddrama sebon ysbyty Holby City. Treuliodd rhan fwyaf o’i phlentyndod yn Aberhonddu cyn symud i Dde Llundain ar ôl i’w gyrfa actio gychwyn. Mae hi’n siaradwr Cymraeg rhugl ac ymddangosodd ar ddrama S4C, 35 Diwrnod.

5. Aaron Ramsey

Aaron Ramsey still waiting to hear why Arsenal withdrew contract offer as  Mesut Ozil form leaves him in limbo

Ganwyd Aaron Ramsey yng Nghaerffili. Mae’n adnabyddus yn fyd eang fel pêl-droediwr sydd wedi bod yn chwarae i Ddinas Caerdydd ac Arsenal, yn ogystal â chwarae’n genedlaethol i dim Cymru. Canolwr ydi ei safle pan mae’r chwarae Pel-droed. Ymddangosodd ei sgilliau pel-droed yn gynnar yn ei ieuenctid pan oedd ym mynychu Ysgol Gyfun Cwm Rhymni. Yn ogystal a Phel-droed, mae ganddo angerdd dros fywyd gwyllt a chadwraeth, ac mae’n gefnogwr brwd o Gronfa Bywyd Gwyllt y Byd. 

4. Ruth Jones

As Gavin and Stacey's baby Neil returns for the Christmas special, where  are all the cast members now?

Gellir dadlau ei bod hi’n un o’r actoresau benywaidd gorau sydd erioed wedi dod o Gymru. Mae Ruth Jones yn drysor cenedlaetholgyda cefnogwyr Gavin a Stacey a Stella. Bu’n cyd-serennu a chyd-ysgrifennu’r gyfres ddrama Gavin a Stacey gyda’r actor James Corden ac enillodd Wobr BAFTA Cymru am yr Ysgrifennwr Sgrîn Gorau. Ailymddangosodd gyda’i chyd-sêr Gavin a Stacey ar gyfer y ‘Christmas Special’ yn 2017.

3. Aneurin Bevan

From the NS archive: What remains of Aneurin Bevan

Gwleidydd oedd yn aelod o’r  Blaid Llafur oedd Aneurin Bevan, a anwyd yng Nhredegar yn 1897. Mae’n enwog am sefydlu’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol ym 1946, gan wladoli dros 2,500 o ysbytai yn y DU. Oherwydd ei waith yn creu’r Gwasanaeth Iechyd Cenedlaethol rydym ni’n gallu mwynhau bywyd heddiw’n gwybod na fyddwn ni fyth yn cael ein gwrthod rhag cael triniaeth mewn ysbyty neu gan ddoctor oherwydd ein bod methu ei fforddio.

2. Roald Dahl

11 Scrumdiddlyumptious Roald Dahl Facts | Mental Floss

Ganwyd yr awdur enwog Roald Dahl yn Llandaf, Caerdydd.. Mae ei lyfrau yn enwog, ochr yn ochr â lluniau gan Quentin Blake, am ddal cymeriadau unigryw, plant fel arfer, wrth iddynt gychwyn ar anturiaethau anhygoel. Ei lyfrau mwyaf adnabyddus yw; Matilda, The Twits, James and the Giant Peach, The BFG a Charlie a’r Ffatri Siocled ymhlith llawer o rai eraill. Yn dilyn marwolaeth digalon ei ferch, Olivia gan y frech goch yn 7 oed, cyflwynodd ei lyfr The BFG i’w ddiweddar ferch, a hefyd fe enwodd prif gymeriad arall yn ei lyfrau ar ôl ei ferch arall, Sophie. Mae rhai o’i weithiau enwog eraill Dahl yn cynnwys, George’s Marvelous Medicine, The Witches a Fantastic Mr. Fox. Rwy’n siwr bod gan bawb atgofion melys yn  darllen ei lyfrau, rwy’n siŵr.

  1. Tom Jones
Tom Jones Made an Unusual Visit to Our Offices

Heb amheuaeth,Tom Jones, yw un o’r cantorion enwocaf a thalentog sydd wedi dod o Gymru. Mae rhai o’i ‘hits’ mwyaf poblogaidd yn cynnwys Sex Bomb, Green, Green Grass of Home, She’s a Lady a Delilah. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae wedi dod yn wyneb cyfarwydd ar ein sgriniau fel un o farnwr ar y Voice UK. Ganwyd ef yn Nhreforest, Pontypridd, De Cymru. Unwaith y daeth Gordon Mills yn rheolwr arno fe saethodd i rhif 1 yn siartiau y DU gyda ‘It’s Not Unusual’.

Dyma rai o’n enwogion ni o Gymru, pwy ydy’ch enwogion gorau chi?