MAE CYMUNED wledig Glandŵr, sir Benfro, ar fin cael gwasanaeth band eang fydd yn cymharu â’r mwyaf cyflym a dibynadwy yn Ewrop, diolch i bartneriaeth rhwng y trigolion ac Openreach.

Cyn bo hir bydd pentref Glandŵr, 4 milltir i’r gogledd o Grymych, yn gallu cael gwasanaeth band eang ar gyflymder hyd at un gigabeit yr eiliad (1Gbps) wrth ddefnyddio technoleg ffeibr i’r adeilad (Fibre-to-the-Premise – FTTP) sy’n rhedeg ffeibr yn syth o’r gyfnewidfa i gartref neu fusnes.

Er mwyn adeiladu’r rhwydwaith ffeibr cyflawn – gosoddd peirianwyr Openreach dros 21 cilomedr o geblau ffeibr o gyfnewidfa Aberteifi i gartrefi Glandŵr.

Bydd y rhwydwaith ffeibr band eang datblygedig yn gwasanaethu oddeutu 100 adeilad.

Adeiladwyd gyda chymorth rhaglen Partneriaeth Ffeibr Cymunedol Openreach – cynllun a luniwyd i helpu pobl yn byw mewn cymunedau gwledig na fydd yn derbyn gwasanaeth drwy raglenni band eang y prif gwmnïau cyfathrebu.

Erbyn hyn mae bron 90 cymuned wledig ym mhob rhan o Gymru wedi elwa o bartneriaeth Openreach, gyda dros 11,000 adeilad yn gallu cael band eang ffeibr o ganlyniad. At ei gilydd, mae dros 260 cymuned Gymreig wedi gweithio gydag Openreach er mwyn ymchwilio’r posibilrwydd o ddarparu band eang ffeibr.

Talwyd costau partneriaeth Glandŵr drwy fuddsoddiad gan Openreach a’r trigolion eu hunain wrth ddefnyddio cynllun Llywodraeth Cymru i ychwanegu at gynllun Talebau Gigabeit Gwledig Llywodraeth y Deyrnas Unedig.

Wrth groesawu’r rhwydwaith newydd ar ymweliad diweddar â Glandŵr, dywedodd Paul Davies AS Preseli Sir Benfro: “Mae’n newyddion gwych i’r gymuned.

“Diolch i Openreach a’i beirianwyr am eu gwaith caled wrth gysylltu Glandŵr a llongyfarchiadau i’r gymuned ar eu cyfraniad neilltuol at y cynllun hwn.

“Ar ôl gweithredu’r cynllun bydd trigolion Glandŵr yn awr yn gallu cysylltu â gweddill y byd wrth ddefnyddio band eang ffeibr cyflawn tra chyflym.”

Dywedodd Cyfarwyddwraig Partneriaethau Openreach yng Nghymru, Connie Dixon: “Mae pawb yn deall pa mor bwysig yw darparu band eang cyflym a dibynadwy ar gyfer cartrefi a busnesau ar hyd a lled y wlad. Wrth redeg busnes, dysgu gartref neu siopa – byddwn yn gwneud cymaint arlein erbyn hyn.

“Er bod dros 95% o adeiladau yng Nghymru yn gallu cael band eang uwchgyflym erbyn hyn, mae dal llawer o waith ar ôl er cyrraedd y cartrefi a busnesau mwyaf anodd eu cyrraedd.

“Yn anffodus, mae dal nifer fach o gymunedau tebyg i Glandŵr sy’n methu cael cysylltedd band eang da wrth i’r cwmnïau cyfathrebu, am amryw resymau, fethu uwchraddio gwasanaethau fel rhan o’u rhaglenni arferol. Sefydlwyd Partneriaeth Ffeibr Cymunedol Openreach er mwyn pontio’r bwlch a helpu i ledu band eang tra chyflym i’r ardaloedd hynny.

“Wrth ddarparu band eang tra chyflym ar gyfer cymuned Glandŵr rydym yn tanlinellu ein hymroddiad i ledu band eang ffeibr i bob rhan o Gymru – yn cynnwys yr ardaloedd anodd eu cyrraedd.”

Mae’n bosibl bydd trigolion a busnesau mewn ardaloedd gwledig yn gymwys i hawlio talebau gan Lywodraeth Cymru a San Steffan tuag at y costau o osod band eang gigabeit pan fyddant yn rhan o broject grŵp. I wybod mwy ewch i Partneriaeth Cymunedol Ffeibr.

Unwaith bydd Openreach wedi gosod y seilwaith, bydd trigolion yn gallu archebu’r band eang cyflym newydd drwy gwmni gwasanaeth o’u dewis.

Bydd hyn yn ychwanegol i waith cyfredol Openreach yng Nghymru, ble mae dros 320,000 cartref a busnes eisoes yn gallu archebu band eang ffeibr cyflawn cyflym a dibynadwy.

Yn ddiweddar, gwnaeth y cwmni nifer o gyhoeddiadau am ei gynlluniau adeiladu, gan ychwanegu 415,000 cartref a busnes – mewn 140 ardal wledig a lleoliadau eraill anodd eu cyrraedd ar draws pob ardal awdurdod lleol – at y cynllun. Yn ogystal, mae’r cwmni yn gweithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru er cyrraedd 5% olaf y wlad.

Mae Openreach yn chwarae rôl bwysig iawn yng Nghymru, gyda dros 2,500 o’n pobl yn byw a gweithio yma. Mae ymchwil diweddar gan Centre for Economics and Business Research (Cebr) wedi tanlinellu’r buddion economaidd o gysylltu pawb yng Nghymru â’r rhwydwaith ffeibr cyflawn.

Amcangyfrifir byddai’n creu hwb gwerth £2 biliwn i economi’r wlad.

Fel rhan o’r cynllun diwygiedig, bydd Openreach yn buddsoddi £12 biliwn wrth ledu ei dechnoleg ffeibr cyflawn i 25 miliwn cartref a busnes ar draws y Deyrnas Unedig, yn cynnwys dros chwe miliwn yn yr ardaloedd mwyaf anodd eu cyrraedd erbyn diwedd 2026.

Mae fideo byr yn esbonio technoleg ffeibr cyflawn, a manylion ein rhaglen ‘Fibre First’, y darpariaethau diweddaraf a chynlluniau lleol yma.