Bydd cyllid newydd yn darparu miloedd yn rhagor o lyfrau i blant ysgol ledled Cymru, i helpu i wella sgiliau darllen a siarad allweddol plant ifanc.

Cyhoeddodd Jeremy Miles, Gweinidog y Gymraeg ac Addysg, gyllid ychwanegol o £5m ar gyfer rhoi rhaglenni darllen ar waith ledled Cymru. Bydd y rhaglenni hyn yn darparu llyfr i bob dysgwr ochr yn ochr â chynllun sy’n cynnig cymorth darllen i ddysgwyr yn y blynyddoedd cynnar a dysgwyr difreintiedig.

Bydd y cyllid newydd yn sicrhau bod darllen yn tanio brwdfrydedd plant a phobl ifanc ac yn datblygu eu sgiliau llafaredd, sy’n sgil sylfaenol ar gyfer dysgu a gallu symud ymlaen i wella eu cyrhaeddiad addysgol. 

Bydd y rhaglen yn cynnwys 72,000 o lyfrau ychwanegol i blant dosbarthiadau derbyn mewn ysgolion ledled Cymru, 3,600 o becynnau clwb blwch llythyrau, llyfrau a hyfforddiant i ymarferwyr i gefnogi gwaith dysgu, a blwch o 50 o lyfrau i bob ysgol wladol yng Nghymru.

Roedd y Gweinidog wedi cadarnhau pecyn o fesurau hefyd, gan gynnwys:

Gweithio ar y cyd â darparwyr addysg athrawon a’r consortia i gynnal adolygiad o’r ddarpariaeth bresennol er mwyn sicrhau bod ymarferwyr yn parhau i gael y cymorth o ansawdd uchel sydd ei angen arnynt ledled Cymru.

Y Rhwydwaith Cenedlaethol – sef corff sy’n cael ei arwain gan ymarferwyr i gefnogi ysgolion i weithredu’r cwricwlwm newydd. Bydd y Rhwydwaith Cenedlaethol yn blaenoriaethu darllen a llafaredd yn y gwanwyn er mwyn hwyluso addysgu o ansawdd uchel ac ystyried rôl ffoneg yn y cwricwlwm newydd.

Datblygu pecyn cymorth i gefnogi athrawon i ddatblygu eu harferion yn yr ystafell ddosbarth.

Adolygiad o offer sgrinio iaith, sy’n cael ei gynnal gan Brifysgol Metropolitan Caerdydd ac Uned Ymchwil Therapi Iaith a Lleferydd Bryste, i helpu ymarferwyr i nodi problemau sy’n ymwneud â sgiliau gwrando, deall a siarad.

Dywedodd y Gweinidog: “Mae sgiliau siarad, gwrando a darllen yn chwarae rôl hanfodol yn ein bywydau bob dydd. Os ydyn ni am gau’r bwlch cyrhaeddiad rhwng disgyblion o gefndiroedd difreintiedig a’u cyfoedion, mae gwella sgiliau darllen yn hanfodol.

“Rhaid inni ysgogi cariad at ddarllen ymhlith plant ifanc er mwyn inni allu sicrhau bod ganddyn nhw’r sgiliau a’r arferion y bydd eu hangen arnyn nhw yn nes ymlaen mewn bywyd.

“Mae darllen yn hanfodol i sicrhau bod pob dysgwr yn cael cyfle i fanteisio ar ehangder y Cwricwlwm newydd i Gymru. Ac mae nodau’r cwricwlwm yn seiliedig ar wella llythrennedd a llafaredd ein dysgwyr iau.”

Ychwanegodd y Gweinidog: “Rwy’n hynod falch fy mod i’n gallu dangos yr effaith bwysig y gall llyfrau, darllen a llafaredd ei chael ar wireddu potensial plant drwy roi llyfr i bob plentyn a pherson ifanc yng Nghymru – yn ogystal â chyllid ar gyfer mwy o lyfrau mewn ysgolion ac i deuluoedd.”